บลอกอาจารย์โจ้

Posts tagged ‘ดิจิทัล’

การศึกษาเพื่อเปลี่ยนแปลงคน

แนวคิดด้านการเปลี่ยนแปลงคน (ในทางที่ดีขึ้น) ด้วยการศึกษา หรือ Transformative Education เป็นสิ่งที่ผู้ให้การศึกษาอย่างเช่นมหาวิทยาลัย อยากให้เกิดขึ้นกับนักเรียนนักศึกษาของตน ในการนี้มหาวิทยาลัยมหิดล ได้จัดการอบรมในหัวข้อนี้ขึ้น

วันที่อบรม วันศุกร์ที่ 8 พฤษภาคม 2558

วิทยากร

  • ยืน ภู่วรวรรณ (yuen@ku.ac.th) ที่ปรึกษาและผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

หัวข้อบรรยาย (จากสไลด์)

  • Transformative Education ความสำคัญของการจัดการเรียนการสอนโดยใช้เทคโนโลยี
  • การใช้เทคโนโลยีเพื่อการเปลี่ยนแปลงการศึกษา
  • กระบวนทัศน์ที่ต้องคำนึงเพื่อการจัดการเรียนการสอนในยุคดิจิทัล
  • การศึกษามีแรงกดดัน 3 ประการที่ทำให้กระบวนการเรียนรู้ต้องเปลี่ยนแปลง
  • แรงกดดันที่ 1 ผู้เรียนที่เปลี่ยนไปเป็น Generation Z
  • อาจารย์ในยุคนี้ต้องเข้าใจนักศึกษา Generation Z
  • นักศึกษา Gen Z มีลักษณะพิเศษ
  • แรงกดดันที่ 2 เทคโนโลยีอุบัติใหม่
  • ศตวรรษที่ 21 กับวงรอบเทคโนโลยีที่กดดัน
  • แนวโน้มชีวิตที่อยู่ร่วมกับการใช้ข้อมูลดิจิทัล
  • สิ่งที่ต้องคำนึงถึงในการเรียนการสอนยุคดิจิทัล
  • การท้ายทางสู่การเรียนรู้แบบดิจิทัล
  • แรงกดดันที่ 3 สังคม กฎ ระเบียบ เครื่อข่ายสังคม
  • การก้าวสู่การเข้าถึงข่าวสารบนสื่อสังคมออนไลน์
  • จริยธรรมกับการเรียนรู้และการใช้เทคโนโลยี
  • กระบวนการเรียนการสอนที่สนองตอบแรงกดดันที่ 3 ในยุคดิจิทัล
  • การเกิดใหม่ของเทคโนโลยีเป็นตัวไล่ล่าให้การศึกษาต้องเปลี่ยนและใช้ไอที
  • TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge) สำหรับการเรียนการสนอในยุคดิจิทัล
  • TK (Technological Knowledge) ความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยี
  • PK (Pedagogical Knowledge) ความรู้เกี่ยวกับวิธีการเรียนการสอน
  • PK: การเปลี่ยนรูปแบบการเรียนของนักเรียน
    • Learning by Doing
    • Project-Based Learning (PBL)
    • Team Learning
    • ฝึกฝนหาคามรู้วิธีการ เอามาทดลองใช้งาน แล้วเขียนรายงานเป็นรายคน
    • นำเสนอ (ต่อหน้าชั้นเรียนหรือชุมชน) เป็นทีม
    • ชวนผู้เรียนทำการทบทวนว่าสิ่งที่ทำมาได้เรียนรู้อะไร ความรู้ที่ได้มีคุณค่าต่อชีวิตในอนาคตอย่างไร อยากเรียนอะไรต่อ (เป็น After Action Review: AAR)
  • PK เปลี่ยนแปลงกระบวนการเรียนการสนอ สร้างทักษณะที่จำเป็น
  • CK (Content Knowledge) ความรู้เกี่ยวกับเนื้อหา
  • การปรับเปลี่ยนกระบวนการเรียนการสนอ
    • ทักษะ (skill) มีความสำคัญกว่าเนื้อหาที่ค้นหาทางกูเกิ้ลเอาก็ได้ กระบวนการเรียนรู้มีความสำคัญกว่าหลักสูตร บูรณาการความรู้และนำไปใช้หรือประยุกต์ใช้ได้ มีความสำคัญกว่าการได้มาซึ่งปริญญาบัตร คิดได้เอง สร้างสรรค์ วิเคราะห์ สังเคราะห์ได้ มีความสำคัญกว่าท่องจำได้ เทคโนโลยีช่วยการเรียนมีความสำคัญกว่าการเรียนเนื้อหาในห้องเรียน
  • ต้องเปลี่ยนวิธีการ จากวิธีที่ใช้อยู่ทั่วไปให้เหมาะกับ Generation Z
    • สู่การเรียนรู้สร้างประสบการณ์จากการทำจริง ทำโครงงาน เรียนตามความต้องการของผู้เรียน เรียนตามความเหมาะสมกับแต่ละผู้เรียน ช่วยเหลือร่วมมือกันเรียน (ไม่เน้นสอบแข่งขัน) เรียนในชุมชนพื้นที่จริงแทนการนั่งเรียนในห้องเรียน เรียนผ่านอินเตอร์เน็ตแทนการอ่านหนังสืออย่างเดียว เรียนเพื่อประเมินสู่การปรับปรุงแทนการเรียนเพื่อวัดผลตอนสุดท้าย เรียนเพื่อนำไปประยุกต์ใช้ได้กับชีวิตแทนการเรียนเพื่อกระดาษปริญญาบัตรหนึ่งใบ
  • ทิศทางทักษะที่ต้องการมากว่า 3Rs
    • 3Rs คือการอ้าน (Read) การเขียน (Write) การคิดเลข (Arithematics)
    • ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21
      • ทักษะการเป็นผู้นำผู้ตามที่ดี
      • ทักษะความรู้ความเช้าใจในดิจิทัล
      • ทักษะการสื่อสาร
      • ทักษะการรู้จักตัวตนและอยู่ร่วมกับผู้อื่น
      • ทักษะการเป็นผู้ริเริ่มก่อการ
      • ทักษะความเป็นนานาชาติ
      • ทักษะการแก้ปัญหา
      • ทักษะการทำงานเป็นทีม
  • TK นวตกรรมใหม่ทำให้การกลับทิศ (ของการศึกษา)
  • TPACK ครูกับการเป็นผู้จัดห้องเรียนกลับด้าน (flipped classroom)
    • ห้องเรียนกลับด้าน (flipped classroom)
      • เริ่มด้วยการฝึกให้นักเรียนรู้จักการเรียนด้วยตัวเอง รู้จักการเก็บใจความ กาคคิดต่อ
      • ฝึกการเขียนบันทึก จดบันทึก เขียน mind map
      • ตั้งคำถาม ถามครูอาจารย์ได้
  • การเปลี่ยนแปลงที่ต้องเกิดขึ้น
  • คำถามสำหรับการออกแบบการเรียนรู้
  • กระบวนการเรียนต้องตอบสนองอนาคตเนื่องมาจากเทคโนโลยีอุบัติใหม่ทำให้ต้องปรับเปลี่ยนแล้วเราจะเปลี่ยนการเรียนรู้อย่างไรดี
  • ความรู้อยู่บนคลาวด์ หัวใจการเรียนรู้ยุคใหม่
  • มีแผนผังความรู้ Knowledge Map และ Computational Knowledge Engine
  • กระบวนการทำให้ผู้เรียนมี Learning Curve ทีดี มีการเรียนรู้ “วิธีการเรียน” ตอบปัญหาว่าทำปัญหาด้านการศึกษาไทยจึงมีมาก
  • ไทยรั้งอันดับท้าย 35 จาก 40 ประทเศในเรื่องการเรียนรู้ (ข้อมูลปีพ.ศ. 2540)
  • มีความรู้แบบเปิดมากล้นในดลกใบนี้ (เช่น Wikipedia)
  • เทคโนโลยีดิจิทัลสร้างสังคมเปิดบนสังคมดิจิทัล
  • ภายใต้สังคมแบบเปิด ทรัพยากรดิจิทัลเป็นแบบเปิดด้วย
  • ความหมายของคำว่า “เปิด” (open)
  • Open Educational Resources: แหล่งใหญ่บนคลาวด์
  • ชื้นส่วนดิจิทัล Digital Objects ทำให้เกิดการดำเนินงานรูปแบบใหม่ที่กดดันเรา
  • ข้อมูล เนื้อหา ความรู้ Digital Objects เปลี่ยนรูปแบบการดำเนินชีวิต
  • การจัดเก็บทรัพยากร OER
  • การจัดเก็บด้วย dSpace
  • จาก OER มาสู่ MOOC
  • การค้นหาทรัพยากรการศึกษา
  • การตีพิมพ์บทความวิชาการ งานวิจัย Open Access และ Close System
  • Google Scholar การค้นหาความรู้ทางวิชาการ
  • Microsoft Academic Search การแสวงหาทางวิชาการ
  • Google Books อีบุกสำหรับคนรุ่นใหม่
  • ติดตามข่าวสาาจากทั่วโลกจาก Google News
  • การท้าทายสู่การเรียนรู้แบบดิจิทัล
  • ดิจิทัลทำให้อาชีพครู้ต้องเปลี่ยนบทบาท
  • ทรัพยการแบบเปิดเพื่อการศึกษา
  • Open Education
  • MOOC คืออะไร (Massive Open Online Course
  • การเรียนจะเป็นโรงเรียนสำหรับมหาชน
  • กระบวนการที่เปลี่ยนต้องสร้างความพอใจให้กับผู้เรียน
  • ความท้ายทายสู่การสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้นักเรียนอยากเรียนและสนุกอย่างเกม (Gamification for Education)
  • ยุคดิจิทัลต้องจัดการเรียนการสนอให้สนุกอย่างเกม
  • การออกแบบการเรียนให้สนุกอย่างเกม
  • สรุปการเตรียมความพร้อมการเปลี่ยนแปลงเข้าสู่ Digital Technology
  • จบการบรรยาย

หลักสำคัญ: ให้อาจารย์สอนน้อยๆ ให้นักเรียนนักศึกษาเรียนได้เยอะๆ

เอกสารประกอบการอบรม

  • Transformative Education ความสำคัญของการจัดการเรียนการสอนโดยใช้เทคโนโลยี

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง:

Advertisements

การเตรียมความพร้อมสู่ห้องเรียนดิจิตัล

Yuen_P_2014

วันนี้ได้ฟังบรรยายพิเศษโดยอาจารย์ยืน ภู่วรวรรณ ที่ปรึกษาและผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เรื่องการเตรียมพร้อมสู่ห้องเรียนยุคดิจิตอล

เนื้อหาสำคัญ

  • เทคโนโลยีอุบัติใหม่ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ รวมถึงด้านการศึกาา
  • นักเรียนนักศึกษาปัจจุบันเป็น Generation Z ที่ต้องเรียนกับครู อาจารย์รุ่นเก่ากว่า ในขณะเดียวกันก็ต้องเรียนเพื่อเตรียมรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต
  • รู้จักนิเวศดิจิทัล (digital ecology) สังคมดิจิทัล (digital society) และวัฒนธรรมดิจิทัล (digital culture)
  • รูปแบบการเรียนที่ใช้เทคโนโลยีช่วยให้เกิดการเรียนรู้
  • ทฤษฏีการเรียนรู้ที่เปลี่ยนไป (new learning theory)
  • โมเดลการพัฒนาการเรียนการสอนนักศึกษาในยุคดิจิตัล
    • flipping model
    • social learning
    • integration learning
    • horizontal learning
    • media and digital content
  • กรณีศึกษาเพื่อจัดการศึกษาเตรียมรับแรงกดดันจากอนาคต

เอกสารประกอบการบรรยาย

  • การเปลี่ยนแปลงจาก traditional classroom สู่ digital classroom

ภาวะแอบแฝง

  • มีคนกล่าวว่าการที่มหาวิทยาลัยจัดการบรรยายเรื่องนี้ที่คณะวิทยาศาสตร์ เนื่องจากอาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ ไม่ให้ความร่วมมือนักในการทำ eLearning ของมหาวิทยาลัย เช่นจากกรณีการไม่ให้ทางมหาวิทยาลัยบันทึกวีดิโอขณะทำการเรียนการสอน และเผยแพร่บันทึกเหล่านั้น

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

วาดภาพทิวทัศน์ด้วยสีน้ำดิจิตัล

นอกจากที่ผมจะได้ฝึกการใช้ Bamboo Pen&Touch ในการวาดภาพสีน้ำแล้ว ผมก็จะฝึกวาดภาพทิวทัศน์ซึ่งเป็นแบบที่ไม่ถนัดไปในตัว โดยจะใช้คู่มือวาดสีน้ำสำหรับผู้ไม่ประสงค์เข้าห้องเรียน (อะไรจะเหมาะปานนั้น) ของครูอุ๋ย (อนันต์ ประภาโส) สำนักพิมพ์สิปประภา ที่ผมซื้อมาในกองหนังสือมือสองงานสัปดาห์หนังสือที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในเล่มมีเนื้อหาดังที่ปรากฎในสารบัญดังนี้

  • ทำไมต้องสีน้ำ?
  • เมื่อ สี กับ น้ำ มาพบกัน ความงามจึงบังเกิด
  • เลือกสีน้ำ สำหรับการเริ่มต้น
  • มาทำความรู้จักกับกระดาษวาดสีน้ำกันหน่อยดีไหมครับ
  • สีน้ำ accessories
  • ระบายฝันด้วยพู่กันของคุณ
  • เล่นกับสี
  • เธอเห็นท้องฟ้านั่นไหม
  • ภูเขาวาดง่ายกว่าที่คิด
  • ไปทะเลกันดีกว่า
  • ปลูกต้นไม้ด้วยสีน้ำ
  • ภาพลึก แต่ไม่ลับ
  • บ้าน วัด เมือง
  • โปสการ์สีน้ำ สุขใจผู้ให้ ซึ้งใจผู้รับ

ทำไมต้องสีน้ำ

ผู้เขียนบอกว่ามีคนอยากเรียนการวาดภาพสีน้ำกันมาก พร้อมให้เหตุผลต่างๆนานา ซึ่งผู้เขียนได้ให้ความเห็นในประเด็นต่างๆเหล่านั้น

  • ผู้เขียนเห็นด้วยว่าสีน้ำมีความอ่อนหวาน สดใส ชุ่มชื่น เวลามองสีน้ำแล้วลูกสึกสบายใจ จิตใจผ่อนคลาย แต่ก็ให้ความเห็นว่าสีแบบอื่นก็ให้ความรู้สึกเช่นนั้นได้เช่นกัน
  • ผู้เขียนกลับไม่เห็นว่าสีน้ำวาดง่ายกว่าสีชนิดอื่น แต่เห็นว่าสีอะครีลิควาดง่ายกว่า โดยกล่าวว่ามันเป็นภาพวาดที่ไม่มีวันเสีย (เพราะลงสีทับได้เลยไม่ต้องลบ ไม่ต้องวาดใหม่)
  • ผู้เขียนเห็นด้วยว่าอุปกรณ์สีน้ำดูไม่ยุ่งยาก ซึ่งในประเด็นนี้ผมใช้คอมพิวเตอร์โน็ตบุ๊คกับ Bamboo Pen&Touch tablet วาด แต่ถ้าเป็นของจริงก็คงต้องมีกระดาษ ดินสอ สี พู่กัน และจานสี
  • ผู้เขียนให้ความเห็นว่าค่าใช้จ่ายในการวาดสีน้ำถูกกว่าสีแบบอื่นว่ามันอาจจะจริง แต่ถ้าเริ่มเก่งแล้วก็คงเริ่มอยากหาของดีๆ (และมักจะแพงๆมาใช้)
  • ผู้เขียนเห็นด้วยว่าสีน้ำดูไม่จริงจังเหมือนพวกสีน้ำมันหรือสีอะครีลิค โดยผู้เขียนมองภาพสีน้ำว่าเหมือนเรื่องสั้นจบในตอน
  • ผู้เขียนเห็นด้วยว่าการวาดภาพสีน้ำวาดเดี๋ยวเดียวก็เสร็จ

ผมชอบเหตุผลเรื่องความอ่อนหวาน สดใส ดูสบายตามากที่สุด ส่วนที่เหลือก็แล้วแต่กรณีครับ

เมื่อสีกับน้ำมาพบกัน ความงามจึงบังเกิด

ในบทนี้ผู้เขียนกล่าวถึงความหมาย เทคนิค และประวัติการวาดภาพสีน้ำ ผมอ่านแบบผ่านๆ แต่ก็ขอบตรงคำอธิบายที่ว่าสีน้ำมีลักษณะสีโปร่งใสเปล่งปลั่งงามเบาตา ลักษณะการระบายภาพสีน้ำยังใช้วิธีรบายเป็นบริเวณกว้าง รวดเร็ว ใช้สีผสมน้ำจนมีลักษณะจางๆ และใช้ความขาวของเนื้อกระดาษส่งเสริมความสดใส แจ่มจ้า

เลือกสีน้ำสำหรับการเริ่มต้น

ในหนังสือนั้นผู้เขียนเริ่มต้นสอนด้วยการแนะนำให้รู้จักหนึ่งในสิ่งสำคัญที่สุดของการวาดภาพสีน้ำ ซึ่งก็คือตัวสีน้ำ (watercolor) นั่นเอง ซึ่งผู้เขียนบอกว่าตอนเด็กๆพวกเราคงเคยเรียนวิชาศิลปะและใช้สีน้ำที่อยู่ในหลอดตะกั่วเล็กๆบีบออกมาผสมน้ำ ซึ่งจริงๆแล้วมันเป็นสีฝุ่น (tempera) ส่วนสีน้ำจริงจะมีอีกแบบหนึ่ง (ซึ่งคงแพงกว่า) มีทั้งคุณภาพระดับนักเรียนใช้ และแบบศิลปินใช้

สำหรับผมแล้วก็คงต้องเป็นโปรแกรม Corel Painter Essential 3 ที่มาพร้อมกับ Bamboo Pen&Touch tablet ของ Wacom

ผู้เขียนแนะนำถึงสีที่จำเป็นสำหรับการเริ่มต้นไว้ 14 สีดังนี้ (ซึ่งผมจะใช้วงล้อสี color wheel ที่เห็นในโปรแกรมลองเลือกสีที่คล้ายกันออกมาดู)

“ไม่ใช่ก็ใกล้เคียง” ครับ จากแถวบน ซ้ายไปขวา มีสีเหลืองอ่อน เหลืองสด สีแดง สีแดงกุหลาบ และสีส้มตามลำดับ แถวกลางมีสีน้ำตาลแดง สีน้ำตาลเข้ม สีน้ำเงินแบบ Ultramarine Deep และสีน้ำเงินแบบ Cobolt Blue Ultramarine แถวล่างสุดมีสีเขียว Veridian สีเขียว Hooker’s Green สีเขียว Sap Green สีำม่วงแดง และสีเทาครับ

ให้นั่งจิ้มในวงล้อใหม่คงไม่ตรงของที่โชว์รอบนี้ ผมเชื่อว่ามันคงมีสูตรผสม และถ้าเป็นคอมพิวเตอร์ 24bits ที่จะผสมสีได้ 16.7 ล้านสีมันก็คงมีรหัสตัวเลขฐานสิบหกของแต่ละสี แต่โปรแปรมที่ใช้ไม่ทราบว่ามีที่ให้ใส่รหัสสีหรือไม่ ก็เลยต้องใช้ตาดูบวกการประมาณเอาแบบที่เห็น

กระดาษวาดสีน้ำ

บทถัดมาเป็นเรื่องเกี่ยวกับกระดาษวาดสีน้ำ ซึ่งผู้เขียนกล่าวว่ากระดาษวาดสีน้ำ (watercolor paper) ในสมัยก่อนจิตรกรอาจถึงขั้นทำเอง ผสมผ้า ผสมฝ้าย ผสมนู่นี่นั่นเพื่อให้ได้คุณสมบัติที่ต้องการ แต่สมัยนี้ก็ซื้อเอามีหลายแบบหลายขนาด บางคนจะชอบกระดาษหนาๆ (ค่าปอนด์สูงๆเช่น 280-400 ปอนด์) แล้วก็มีเรื่องพื้นผิวของกระดาษว่าเป็นแบบไหน เช่นอาจจะเรียบจะขรุขระ

ผู้เขียนบอกว่าในเมืองไทยเราก็ใช้กระดาษ 100 ปอนด์วาดได้ แต่มันดูดสีน้ำได้จำกัด ทั้งนี้ได้อ้างถึงคำกว่าวที่ว่าอย่าระบายสีทับที่เดิมเกินสามครั้ง สีจะเน่าของอ.ศศิน หอสัจจกุลให้ฟังอีกด้วย

สำหรับผมที่ใช้ Corel Painter Essential 3 ซึ่งไม่ต้องเดินไปซื้อกระดาษให้เมื่อย สามารถเปลี่ยนชนิดกระดาษได้ 5 แบบ …ซึ่งปกติแล้วไม่ใช้กระดาษแบบพื้นฐาน (basic paper) มาตลอด เพิ่งลองแบบอื่นๆก็วันนี้ (ฮิๆ) โดยที่ไม่ทราบความหมายหรือความแตกต่างเท่าไหร่

  • Basic Paper
  • Pavement Paper (มันคืออะไร?)
  • Halftone Paper ที่น่าจะขรุขระมาก เห็นรอยชัดเจน
  • Handmade Paper …ดูไม่ออกว่าต่างกันอย่างไร
  • Smooth Watercolor Paper …อันนี้ท่าจะผิวเรียบที่สุด

เนื่องจากเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์มันจึงมีระบบที่สามารถปรับตั้งค่าพื้นผิวได้เองอย่างที่เห็น (ซึ่งผมก็ไม่เคยปรับตั้งอะไรเลยเช่นกัน)

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง: