บลอกอาจารย์โจ้

บทความประกอบค่ายนักศึกษาทุนโครงการพิเศษ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ณ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเกาะและทะเลไทย วันที่ 30 พ.ย. – 2 ธ.ค. 2555

My Biology

บรูดา…วาฬน้อยไม่ตายฟรี เป็นชื่อฐานกิจกรรม Science Rally บนเกาะแสมสาร ในวันที่สองของการจัดค่ายนักศึกษาทุนโครงการพิเศษ ของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ณ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเกาะและทะเลไทย อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ระหว่างวันที่ 30 พฤศจิกายน – 2 ธันวาคม 2555

ในหนังสือค่าย ผมได้เรียบเรียงบทความประกอบกิจกรรมไว้ด้วยดังนี้

บรูดา…วาฬน้อยไม่ตายฟรี

วาฬบรูดา (Bryde’s Whale) หรือวาฬแกลบ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Balaenoptera brydei เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับ (order) วาฬและโลมา (Cetacea) ในอันดับย่อยของวาฬกรองกิน (Mysticeti) มีฟันวิวัฒนาการเปลี่ยนเป็นบาลีน (baleen) กรองแพลงก์ตอน (plankton) หรือสัตว์น้ำขนาดเล็กกินเป็นอาหาร วาฬแกลบในอ่าวไทยชอบกินปลากระตักหรือปลาไส้ตัน (anchovy) ที่เราใช้ทำน้ำปลา ซึ่งเป็นปลากระดูกแข็ง

 

การกระจายตัวของวาฬบรูดาอยู่ในทะเลเขตร้อนและอบอุ่นทั่วโลก เมื่อโตเต็มที่จะมีความยาว 14 เมตร แต่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าอาจมีสปีชีส์ย่อย (subspecies) ของวาฬบรูดาที่มีตัวเล็กกว่า อาศัยในเขตน้ำตื้นใกล้ชายฝั่ง ในภาพรวม วาฬบรูดาอาจมีสถานะเป็นกลุ่มสปีชีส์ซับซ้อน (species complex) ที่ยังต้องการการศึกษาเพิ่มเติมในอนาคต ทำให้สหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources หรือ IUCN) ยังไม่สามารถประเมินสภานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของวาฬกลุ่มนี้ได้ (Data Deficient หรือ DD)

สำหรับประชากรวาฬบรูดาในอ่าวไทยนั้น กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีข้อมูลว่าตั้งแต่ปีพ.ศ. 2551 เป็นต้นมาว่าน่าจะมีวาฬบรูดาในอ่าวไทยกว่า 35 ตัว จากอัตลักษณ์ภาพถ่ายของลักษณะแผลของครีบหลัง แผลตามลำตัว ลักษณะของซี่กรองอาหาร ลายและสีของขอบปาก ใช้ระบุตัวตนและตั้งชื่อให้ไปได้แล้ว 30 ตัว

วาฬเกยตื้น

การเกยตื้น (beaching) เป็นเหตุการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นมานานแล้วกับสัตว์หลายชนิด วาฬเกยตื้น (beached whale) มักเกิดขึ้นกับวาฬมีฟัน (toothed whale) มากกว่าวาฬกรองกิน (baleen whale) เช่นวาฬบรูดา ปรากฎการณ์ที่วาฬเกยตื้นเป็นฝูง (mass beaching) มักเกิดกับวาฬมีฟันที่มักอยู่กันเป็นฝูง โดยมีสาเหตุหลายประการ หากมันไม่ได้ตายก่อนที่จะมาเกยตื้น วาฬจะตายบนชายหาดจากการสูญเสียน้ำ (dehydration) หายใจไม่ออกเนื่องจากปอดถูกกดทับด้วยน้ำหนักตัว หรือน้ำท่วมช่องหายใจ (blowhole) ของมันเมื่อน้ำขึ้น วาฬเกยตื้นอาจระเบิดได้เนื่องจากการสะสมแก๊ซในทางเดินอาหารที่เกิดขึ้นจากการย่อยสลายของอวัยวะภายในโดยแบคทีเรีย

ซากของวาฬบรูดาอาจถูกฝังเพื่อให้เนื้อของมันเน่าเปื่อยไปตามธรรมชาติ ก่อนที่จะนำโครงกระดูกขึ้นมาทำความสะอาดและประกอบรวมเข้าด้วยกันใหม่ตามลักษณะทางกายวิภาคเพื่อจัดแสดง หรือเพื่อการศึกษาวิจัย

เอกสารอ้างอิงประกอบการเรียบเรียง:

  • วาฬบรูดา (http://th.wikipedia.org/wiki/วาฬบรูดา) วันที่ 22 พ.ย. 2555
  • หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ “พบวาฬบรูด้า ใกล้ปากแม่น้ำเจ้าพระยา ห่างฝั่ง 5 ก.ม.” (http://www.thairath.co.th/content/edu/276509) วันที่ 17 ก.ค. 2555
  • หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ “ไทยแหล่งข้อมูลวาฬบรูดามากสุดในเอเซีย” (http://www.thairath.co.th/content/edu/206629) วันที่ 4 ต.ค. 2554
  • สลด!พบซากวาฬบรูด้ายักษ์ตายเกยหาดเกาะแสมสาร (เรื่องเล่าเช้านี้ วันที่ 22…

View original post 38 more words

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: